Door Leo Dortmans op 9 oktober 2014

Urgentiegebieden: vervolg

Morgen op de agenda van Provinciale Staten Noord Brabant:

Voortgang Aanpak Urgentiegebieden
Behandeling in Themacommissie voor Transitie Stad en Platteland de stand van zaken aanpak urgentiegebieden veeteelt.

Een van de punten uit motie 20 (feb. 2014) luidt: . . . bij een niet-tijdige (uiterlijk 15 september) aanwijzing van urgentie- en impactgebieden en bijbehorende verbeterplannen door gemeenten passende maatregelen te nemen en daarover aan Provinciale Staten te rapporteren. Morgen dus antwoord van Gedeputeerde Staten.

Verder onder dit agendapunt de toelichting op het rapport van de Brabantse Agrofood; stuurgroep Brabant Beraad: “Ervaringen urgentieteam veehouderij; Rapportage over de periode 1 maart 2014 tot 15 september 2014”

Ik wil u dit rapport niet onthouden en daarom integraal de tekst hier onder:

Rapportage ervaringen urgentieteam veehouderij

Brabant Beraad
In de “Nadere Afspraken van het Brabant Beraad” (20 januari 2014) en bij de behandeling van de Structuurvisie en Verordening ruimte in Provinciale Staten (7 februari 2014) zijn afspraken gemaakt om te komen tot een duurzame veehouderij. Onderdeel van die afspraken is dat er in 2020 geen overbelaste situaties meer zijn in relatie tot de veehouderij. Met de aanpak van de zogenaamde “urgentiegebieden” moet dit doel worden gerealiseerd.

Urgentiegebieden worden gevormd door één of meer overbelaste situaties als gevolg van onder meer een te hoge belasting met geur en/of fijn stof en de beleving van omwonenden. De omvang van een urgentiegebied wordt lokaal bepaald. Het kan hierbij zowel gaan om relatief kleine gebieden als ook om grotere, eventueel gemeentegrensoverschrijdende, gebieden.
In het Brabant Beraad is afgesproken dat de gemeenten de urgentiegebieden aanwijzen. Zij doen dit in samenspraak met de bewoners in het gebied. Partijen doen mee op basis van gelijkwaardigheid. Vorm en inhoud zijn daarbij vrij.
De provincie en de andere partners in het Brabant Beraad ondersteunen deze aanpak procesmatig. Een ‘urgentieteam’ heeft vanuit de Stuurgroep van het Brabant Beraad de opdracht gekregen deze ondersteuning vorm te geven. PS hebben de gemeenten in een motie gevraagd om uiterlijk 15 september urgentiegebieden aangewezen te hebben.

Stand van zaken
Al snel is gebleken dat de oorspronkelijke afspraak uit het Brabant Beraad om voor de zomer van 2014 een overzicht van urgentiegebieden te bespreken in het Brabant Beraad niet haalbaar was.
Uit de rapportage van de Stuurgroep Dynamisch Platteland blijkt dat dit in letterlijke zin nog niet het geval is. Wat geenszins betekent dat er onvoldoende energie op zit. Het opheffen van overlast staat centraal. Daarbij is het belangrijk dat de direct betrokken burgers en ondernemers daadwerkelijk betrokken worden bij het zoeken van een oplossing. Op veel plekken waar mensen aangeven dat er sprake is van overbelasting zijn gesprekken met burgers, ondernemers en de gemeente in de afgelopen maanden gestart. Het al dan niet aanwijzen en of begrenzen van gebieden is een middel om het doel te bewerkstelligen.

Het urgentieteam
De afgelopen periode heeft het urgentieteam bij tal van bijeenkomsten gemeenten en andere partijen geïnformeerd over de afspraken rond urgentiegebieden, de mogelijke aanpak en de rol die het team daarbij kan vervullen.
Vooral burgers en gemeenten en soms ook ondernemers vragen het urgentieteam om ondersteuning te bieden. Op dit moment is het team op ruim 40 plekken actief verspreid over 22 gemeenten. Dat wil zeggen dat op die plekken gesprekken plaatsvinden met bewoners, boeren en gemeenten om een oplossing voor de problemen te vinden (een verbeterplan op te stellen). Die trajecten zijn gebaat bij vertrouwelijkheid. Aan het begin worden daarom ook afspraken gemaakt over wat wel en niet naar buiten gecommuniceerd wordt. Daarnaast is ons bekend dat gemeenten ook zonder betrokkenheid van het urgentieteam actief zijn.

Regelmatig gaat het om lang slepende kwesties waar de gemoederen hoog opgelopen zijn. In die situaties kost het veel tijd om het overleg op te starten en oplossingen te vinden. Soms zijn de verhoudingen dermate verstoord dat er op korte termijn geen oplossing mogelijk is. Er zijn gelukkig ook situaties waar gesprekken tussen ondernemers, burgers en gemeente leiden tot relatief eenvoudige oplossingen.

Afgelopen jaren zijn op meerdere locaties al trajecten gestart vanuit Peelhorst of andere initiatieven om overbelaste situaties op te heffen. Sommige zitten in een afrondende fase en in Sint-Michielsgestel en Moergestel zijn voorbeelden van vastgestelde verbeterplannen. Het is goed om te beseffen dat die trajecten al 3 tot 4 jaar lopen.

Belangrijke aandachtspunten vanuit het urgentieteam

Algemeen:
Het zijn voor betrokkenen vaak nieuwe complexe trajecten. Er is tijd nodig voor gewenning en begrip. Wij ervaren dat betrokkenen die tijd willen investeren om te komen tot oplossingen. Toch willen we hierna enkele aandachtspunten benoemen waar het urgentieteam tegenaan loopt.

Het valt het urgentieteam op, dat op de plekken waar de problemen spelen, de sociale verwevenheid van oorsprong vaak groot is. Mensen met diverse achtergronden treffen elkaar op verjaardagen, zitten samen in de harmonie, treffen elkaar bij sportverenigingen of zijn gewoon familie van elkaar. Deze verwevenheid heeft er toe geleid, dat men niet snel klaagt. Als klachten wel op tafel komen zet dat de sociale verhoudingen onder grote druk. Op veel plekken is dat de afgelopen periode gebeurd. Met de aanpak van urgentiegebieden worden mensen uitgenodigd om hun zorgen te uiten. Dit vraagt een zorgvuldige begeleiding.

Burgers:

  • Burgers voelen zich vaak niet gehoord door de gemeente en de ondernemers. Ze hebben daarnaast vaak een achterstand in informatie.
  • Het is van belang dat de direct betrokkenen zelf aan tafel komen en aangeven wat hen bezig houdt. Het vertrouwen tussen mensen moet hersteld worden. Vertegenwoordigers van belangenorganisaties of actiegroepen kunnen dan niet de plek innemen van hen die het direct aan gaat.
  • Burgers moeten een gelijkwaardige positie krijgen bij de aanpak.
  • Burgers moeten bereid zijn om zich in te leven in de positie van de ondernemer en de gemeente.

Ondernemers:

  • Ondernemers zitten net als overheden gevangen in het systeem dat jarenlang goed gewerkt heeft en dat gebaseerd is op rechtszekerheid. Het is wennen om de gevoelens van de omgeving wat meer leidend te laten zijn.
  • Ondernemers hebben vaak het gevoel dat er voortdurend aanvullende eisen aan hun bedrijfsvoering worden gesteld.
  • Ondernemers verschuilen zich nog te vaak achter hun formeel juridische positie. In veel gevallen doen ze dat mede op advies van hun bedrijfsadviseur.
  • Voor ondernemers is het van belang dat ze zich beter inleven in de beleving van de burgers.

Gemeenten:

  • Gemeenten worden vaak gezien als veroorzaker van het probleem en worden vanuit die optiek niet vertrouwd. Onafhankelijke procesbegeleiding is dan wenselijk.
  • Het is van belang dat gemeenten zich duidelijk uitspreken over hun intenties om de overbelasting op te heffen.
  • Om overbelaste situaties aan te pakken is het van belang dat een aantal zaken op orde zijn. Handhaving en intrekken lege vergunningen zijn daarbij belangrijk.
  • Ook gemeenten hebben de neiging om zich vaak achter hun formeel juridische positie te verschuilen.
  • Deze aanpak vraagt om bestuurlijk en ambtelijk lef en dat is niet altijd even gemakkelijk.
  • Sterke politisering van het probleem maakt het proces vaak ingewikkelder.

 

Leo Dortmans

Leo Dortmans

Leo Dortmans (1947) is geboren in Lierop en woont nu in Someren-dorp. Opgeleid als landbouwer, later omgeschoold tot allround bankwerker en weer terug in de varkenshouderij. Daarna in dienst van de gemeente Someren als milieuwachter met daarnaast een klussenbedrijf. Lid geweest van de vrijwillige brandweer en van het Jeugdcommite Someren. Grootste hobby Renault r4. Momenteel

Meer over Leo Dortmans